Linux’ta PHP Programlama

Linux’ta PHP Programlama

Linux işletim sistemi, açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir ve özellikle web sunucuları için oldukça popülerdir. PHP ise, sunucu tarafında çalışan bir programlama dilidir ve web sitelerinin dinamik olarak oluşturulmasında kullanılır. Bu makalede, Linux üzerinde PHP programlama hakkında detaylı ve kapsamlı bir rehber sunacağız.

  1. PHP Nedir?

PHP, Hypertext Preprocessor olarak da bilinir ve web sunucuları tarafında çalışan bir programlama dilidir. Dinamik web sitelerinin oluşturulması ve yönetilmesi için kullanılır. PHP, açık kaynaklı ve ücretsiz bir programlama dilidir ve Linux işletim sistemi ile birlikte kullanıldığında oldukça etkili bir çözüm sunar.

  1. PHP Kurulumu

Linux işletim sistemi üzerinde PHP kurulumu oldukça kolaydır. Genellikle Linux paket yöneticileri, PHP kurulumunu kolaylaştırmak için PHP paketlerini sunar. Bu paketleri yüklemek için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:

sql
sudo apt-get update
sudo apt-get install php

Bu komutlar, Ubuntu veya Debian tabanlı bir Linux dağıtımı kullanıyorsanız PHP’nin en son sürümünü yükleyecektir. PHP’nin farklı sürümlerini veya farklı Linux dağıtımlarını kullanıyorsanız, bu komutları değiştirmeniz gerekebilir.

  1. PHP Dosyalarının Oluşturulması

PHP kodları, “.php” uzantılı dosyalar içinde yazılır. Bu dosyaları herhangi bir metin editörü ile oluşturabilirsiniz. Örneğin, “index.php” adında bir dosya oluşturmak için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:

bash
cd /var/www/html
sudo nano index.php

Bu komutlar, “/var/www/html” dizinine giderek “index.php” dosyasını açacaktır. “nano” komutu, bir metin editörüdür ve PHP kodlarınızı burada yazabilirsiniz.

  1. PHP Syntax

PHP, C ve Perl dillerine benzer bir sözdizimine sahiptir. Herhangi bir PHP kodu, “<?php” etiketiyle başlar ve “?>” etiketiyle sona erer. Örneğin, “Merhaba Dünya” yazdırmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:

php
<?php
echo "Merhaba Dünya";
?>

“echo” ifadesi, ekrana yazı yazdırmak için kullanılır.

  1. Değişkenler

PHP’de değişkenler, dolar işareti ($) ile başlar ve isimleri büyük/küçük harf duyarlıdır. Örneğin, “ad” değişkenine “Ahmet” değerini atamak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:

php

<?php
$ad = "Ahmet";
echo "Merhaba " . $ad;
?>

Burada, “.” işareti, iki metni birleştirmek için kullanılır. Bu kod, “Merhaba Ahmet” yazdıracaktır.

  1. Koşullu İfadeler
  Linux Sunucu Yönetimi için DHCP Sunucu Yapılandırması

PHP, koşullu ifadelerin kullanımına izin verir. Bu ifadeler, belirli koşulların sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek için kullanılır. Örneğin, “ad” değişkeninin “Ahmet” olup olmadığını kontrol etmek için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:

php
<?php
$ad = "Ahmet";
if ($ad == "Ahmet") {
echo "Hoş geldin, Ahmet!";
} else {
echo "Hoş geldin, misafir!";
}
?>

Burada, “if” ifadesi, belirtilen koşulu kontrol eder ve koşul doğruysa “Hoş geldin, Ahmet!” yazdırır. Aksi takdirde, “else” bloğu çalışacak ve “Hoş geldin, misafir!” yazdıracaktır.

  1. Döngüler

PHP, döngülerin kullanımına izin verir. Bu döngüler, belirli bir işlemi tekrar etmek için kullanılır. Örneğin, 1’den 10’a kadar olan sayıları yazdırmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:

php
<?php
for ($i = 1; $i <= 10; $i++) {
echo $i . "<br>";
}
?>

Bu kod, 1’den 10’a kadar olan sayıları ekrana yazdıracaktır.

  1. Fonksiyonlar

PHP, fonksiyonların kullanımına izin verir. Bu fonksiyonlar, belirli bir işlemi yapmak için kullanılır ve kolayca çağrılabilirler. Örneğin, “Topla” adlı bir fonksiyon oluşturmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:

php
<?php
function Topla($sayi1, $sayi2) {
$sonuc = $sayi1 + $sayi2;
return $sonuc;
}
echo Topla(5, 10);
?>

Bu kod, “Topla” adlı bir fonksiyon oluşturur ve 5 ve 10 sayılarını toplar. “return” ifadesi, fonksiyonun sonucunu döndürür. Bu kod, sonucu ekrana yazdıracaktır.

  1. Veritabanı İşlemleri

PHP, veritabanı işlemleri için çeşitli fonksiyonlar sunar. Bu fonksiyonlar, veritabanı bağlantısı oluşturmak, veri eklemek, güncellemek veya silmek için kullanılabilir. Örneğin, MySQL veritabanına bağlanmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:

php
<?php
$baglanti = mysqli_connect("localhost", "kullanici_adi", "sifre", "veritabani_adi");
if (!$baglanti) {
die("Bağlantı hatası: " . mysqli_connect_error());
}

$sql = "SELECT * FROM kullanicilar";
$sonuc = mysqli_query($baglanti, $sql);

if (mysqli_num_rows($sonuc) > 0) {
while($satir = mysqli_fetch_assoc($sonuc)) {
echo "Kullanıcı adı: " . $satir["kullanici_adi"] . " - Email: " . $satir["email"] . "<br>";
}
} else {
echo "Hiç kayıt bulunamadı.";
}

mysqli_close($baglanti);
?>

Bu kod, “localhost” sunucusuna “kullanici_adi” ve “sifre” ile bağlanır ve “veritabani_adi” veritabanını seçer. Bağlantı hatası olması durumunda, “die” fonksiyonu tarafından bir hata mesajı gösterilir. Ardından, “kullanicilar” tablosundaki tüm kayıtları seçer ve “mysqli_query” fonksiyonu tarafından geri döndürülen sonucu “mysqli_num_rows” fonksiyonu ile kontrol eder. Eğer sonuçta hiç kayıt yoksa “Hiç kayıt bulunamadı.” yazdırır, aksi takdirde “while” döngüsü ile kayıtların listesini yazdırır. Son olarak, “mysqli_close” fonksiyonuyla veritabanı bağlantısını kapatır.

  1. Örnek Bir Web Uygulaması

Son olarak, PHP ile bir web uygulaması örneği gösterelim. Bu örnekte, basit bir kayıt formu oluşturulacak ve kayıt edilen veriler veritabanına kaydedilecek. Kaydedilen veriler de bir tabloda listelenecek.

php
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>PHP Örnek Web Uygulaması</title>
</head>
<body>

<?php
$baglanti = mysqli_connect("localhost", "kullanici_adi", "sifre", "veritabani_adi");
if (!$baglanti) {
die("Bağlantı hatası: " . mysqli_connect_error());
}

if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] == "POST") {
$kullanici_adi = $_POST["kullanici_adi"];
$email = $_POST["email"];

$sql = "INSERT INTO kullanicilar (kullanici_adi, email) VALUES ('$kullanici_adi', '$email')";

if (mysqli_query($baglanti, $sql)) {
echo "Kayıt başarılı.";
} else {
echo "Kayıt hatası: " . mysqli_error($baglanti);
}
}

$sql = "SELECT * FROM kullanicilar";
$sonuc = mysqli_query($baglanti, $sql);

if (mysqli_num_rows($sonuc) > 0) {
echo "<table>";
echo "<tr><th>Kullanıcı Adı</th><th>Email</th></tr>";
while($satir = mysqli_fetch_assoc($sonuc)) {
echo "<tr><td>" . $satir["kullanici_adi"] . "</td><td>" . $satir["email"] . "</td></tr>";
}
echo "</table>";
} else {
echo "Hiç kayıt bulunamadı.";
}

mysqli_close($baglanti);
?>

<h2>Kayıt Formu</h2>

<form method="POST" action="<?php echo $_SERVER["PHP_SELF"];?>">
Kullanıcı Adı: <input type="text" name="kullanici_adi"><br>
Email: <input type="text" name="email"><br>
<input type="submit" value="Kaydet">
</form>

</body>
</html>

Bu örnek web uygulaması, bir kayıt formu ve verilerin listelendiği bir tablo içerir. İlk olarak, veritabanı bağlantısı oluşturulur ve formdan veri gönderildiğinde kaydetme işlemi gerçekleştirilir. Kayıt işlemi başarılıysa “Kayıt başarılı.” yazısı görüntülenir, aksi takdirde “Kayıt hatası: ” ve hatanın detayı görüntülenir. Daha sonra, “kullanicilar” tablosundan tüm kayıtlar seçilir ve tablo halinde listelenir. Eğer tabloda hiç kayıt yoksa “Hiç kayıt bulunamadı.” mesajı görüntülenir.

Kayıt formu, “POST” metodu kullanarak kendisine veri gönderir. Form verileri, “kullanici_adi” ve “email” isimli input elemanlarından alınır. “Kaydet” butonuna tıklandığında form verileri “action” özelliği ile aynı sayfaya yani “PHP_SELF” değişkenine gönderilir. Bu sayede, kaydetme işlemi aynı sayfada gerçekleştirilir.

Veritabanı bağlantısı, mysqli_connect fonksiyonu kullanılarak oluşturulur. Bu fonksiyona sırasıyla, veritabanı sunucusunun adresi (localhost), veritabanı kullanıcısının adı (kullanici_adi), veritabanı kullanıcısının şifresi (sifre) ve bağlanılacak veritabanının adı (veritabani_adi) parametreleri verilir.

Bağlantı hatası oluşursa, mysqli_connect_error() fonksiyonu kullanılarak hatanın detayı alınır ve die() fonksiyonu ile program sonlandırılır. Bu şekilde, veritabanı bağlantısının hatalı olduğu durumda programın çalışması durdurulur ve hata mesajı kullanıcıya gösterilir.

Kayıt formu, HTML form elemanları kullanılarak oluşturulur. Form elemanları, “input” etiketi kullanılarak oluşturulur. Formun “method” özelliği “POST” olarak ayarlanır ve form verileri “name” özelliği ile tanımlanır.

Form verileri, PHP’nin “$_POST” değişkeni kullanılarak alınır. Alınan veriler, “kullanici_adi” ve “email” değişkenlerine atanır. Bu değişkenler, SQL sorgusunda kullanılacak olan alanlardır.

Kayıt işlemi, SQL sorgusu kullanılarak gerçekleştirilir. SQL sorgusu, “INSERT INTO” ifadesi ile başlar ve veritabanına yeni bir kayıt eklemek için kullanılır. Bu sorguda, “kullanici_adi” ve “email” alanlarına form verileri atanır.

SQL sorgusu, mysqli_query() fonksiyonu kullanılarak çalıştırılır ve sonucu kontrol edilir. Eğer kayıt işlemi başarılıysa “Kayıt başarılı.” yazısı görüntülenir, aksi takdirde “Kayıt hatası: ” ve hatanın detayı görüntülenir.

Kaydedilen veriler, “SELECT” sorgusu kullanılarak tekrar veritabanından seçilir. Seçilen veriler, “mysqli_query()” fonksiyonu ile çalıştırılır ve sonucu “mysqli_fetch_assoc()” fonksiyonu kullanılarak dizi şeklinde alınır. Dizi içerisindeki veriler, tablo halinde HTML kodu kullanılarak görüntülenir.

Son olarak, veritabanı bağlantısı “mysqli_close()” fonksiyonu ile kapatılır. Bu, programın gereksiz yere bellek kullanımını önlemek için önemlidir.

İlginizi Çekebilir

Sanal Sunucu Kiralarken Nelere Dikkat Edilir?

Sanal Sunucu Kiralarken Nelere Dikkat Edilir?

Sanal sunucu (VDS) Hizmeti tercih ederken nelere dikkat etmeniz gerektiği , Cloud Sunucu hizmeti aldığınız firmanızın alt yapı...

Devamını Oku
PHP Nedir?

PHP Nedir?

PHP, web programlama dünyasında öne çıkan ve dinamik web sitelerinin oluşturulmasına olanak tanıyan bir dil. Nasıl doğdu ve...

Devamını Oku
Microsoft SQL Server’a (MSSQL’e) Uzak Erişim Nasıl Yapılır?

Microsoft SQL Server’a (MSSQL’e) Uzak Erişim Nasıl Yapılır?

Microsoft SQL Server’a uzaktan erişim sağlamanın adımlarını öğrenin! Uygulamanızı doğru şekilde yapılandırarak veri tabanınıza kolayca erişin. Microsoft SQL...

Devamını Oku
Domain WHOIS Gizleme Nedir? Ne İşe Yarar?

Domain WHOIS Gizleme Nedir? Ne İşe Yarar?

Domain WHOIS Gizleme hizmeti, kişisel bilgilerinizi korumak için önemli bir adımdır. Bilgisayar korsanlarının ve dolandırıcıların hedefi olmaktan kaçınmak...

Devamını Oku
Domain (Alan Adı) Nedir? Nasıl Kullanılır?

Domain (Alan Adı) Nedir? Nasıl Kullanılır?

Bir web sitesi oluştururken, sürekli olarak karşınıza çıkan bir terim olan "domain" hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyebilirsiniz....

Devamını Oku
ICANN Nedir? Ne İşe Yarar?

ICANN Nedir? Ne İşe Yarar?

İnternetin altyapısını düzenleyen ve yöneten ICANN, internet kullanımının güvenliğini sağlamak ve düzenlemekle görevli. İşte ICANN'in önemi ve görevleri....

Devamını Oku